ΠΛΩΤΙΝΟΣ ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ

Ο Νεοπλατωνισμός, με σημαντικότερους εκπροσώπους τον Πλωτίνο (204-270 μ.Χ.), τον Πορφύριο (232-304 μ.Χ.) τον Ιάμβλιχο (250-326 μ.Χ.), αποτέλεσε και την τελευταία αναλαμπή του Αρχαίας Ελληνικής φιλοσοφίας. Ιδρυτής του Νεοπλατωνισμού είναι πρακτικά ο Πλωτίνος, αλλά ουσιαστικά ήταν ο δάσκαλος του, ο Αμμώνιος Σακκάς, ο οποίος έζησε περίπου το 175 μ.χ έως το 242 μ.Χ, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Το 193 μ.χ ιδρύει και διδάσκει τον Νεοπλατωνισμό ή Εκλεκτισμό, δυστυχώς όμως ο Αμμώνιος δεν έγραψε τίποτε, ώστε να είμαστε σε θέση να κρίνουμε και να εκτιμήσουμε την σπουδαιότητα του ως φιλοσόφου. Άλλος γνωστός μαθητής του ήταν ο γνωστός Ωριγένης. Οι γονείς του Αμμώνιου ήταν Χριστιανοί, ενώ το όνομα του το χρωστάει στο επάγγελμα του μίας και ήταν αχθοφόρος. Τις διδασκαλίες του τις γνωρίζουμε από τον μαθητή του Πλωτίνο, ο οποίος γεννήθηκε το 204 μ.χ στην Λυκόπολη της Αιγύπτου. Ο Πλωτίνος ( 204- 270 μ.χ) υπήρξε κατά γενική ομολογία ο τελευταίος μεγάλος φιλόσοφος της αρχαίας Ελληνικής φιλοσοφίας, πριν την επικράτηση του Χριστιανισμού και το κλείσιμο των φιλοσοφικών σχολών. Ο Πλωτίνος σε ηλικία 28 χρόνων επισκέφθηκε την σχολή του Αμμώνιου Σακκά, λέγοντας μόλις άκουσε την διδασκαλία του «αυτός είναι ο άνθρωπος που έψαχνα». Έμεινε και μαθήτευσε μαζί του 10 χρόνια. Το 244 μ.χ σε ηλικία 40 χρόνων εγκαθίσταται στη Ρώμη, και ανοίγει την σχολή του στα πρότυπα του φιλόσοφου που θαύμαζε απεριόριστα του Πλάτωνα.
Το 254 μ.χ Ο Πλωτίνος σε ηλικία 50 ετών αρχίζει το συγγραφικό του έργο, γράφοντας συνολικά 54 βιβλία.
Το 263 μ.χ έρχεται στην σχολή του Πλωτίνου σε ηλικία 30 χρόνων ο Πορφύριος, ο οποίος μετά τον θάνατο του διδασκάλου του, συγκέντρωσε τα συγγράμματα του και τα διαίρεσε σε έξι εννεάδες. Το 270 μ.χ ο Πλωτίνος μεταβαίνει στην Καμπανία όπου και πεθαίνει σε ηλικία 66 ετών. Σήμερα γνωρίζουμε την σκέψη του Πλωτίνου κυρίως μέσα από το έργο «Εννεάδες», του μαθητή του Πορφύριου.
Σύμφωνα με τον Πλωτίνο υπάρχουν μία αισθητή και τρεις νοητές υποστάσεις στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τα πάντα. Οι υποστάσεις αυτές είναι οντολογικά και αξιολογικά ιεραρχημένες από τις ανώτερες προς τις κατώτερες, και έχουν ως εξής: ΈΝ, Νους, ψυχή, φύση. Το κάθε επίπεδο γεννά, μέσα από «θέαση» το επόμενο. Η θέαση κατά τον Πλωτίνο είναι η λειτουργία μέσα από την οποία δημιουργούν τα νοητά όντα. Ο Πλωτίνος αφήνει να εννοηθεί ότι η λέξη «ΘΕΟΣ» προέρχεται από το «θεάομαι» (βλέπω). Οι τρεις υποστάσεις ΕΝ ΝΟΥΣ ΨΥΧΗ δημιουργούν τις κατώτερες πραγματικότητες, ακτινοβολώντας το ανώτερο στο κατώτερο, ως μία αναγκαστική συνέπεια της ίδιας του της ύπαρξης. Η Φύση, αποτελεί γέννημα της Ψυχής, (η Ψυχή είναι γέννημα του Νου, ο Νους είναι γέννημα του Ενός), και γεννάει τον φυσικό μας κόσμο. Το Έν είναι άμορφο άρα δεν παρέχει καμία δυνατότητα να το δούμε. Όχι μόνο δεν μπορούμε να το δούμε , αλλά δεν μπορούμε να του αποδώσουμε καν ιδιότητες, διότι τότε θα το καταστούσαμε διττό. Αποτελούμενο δηλ. από τον πύρινα του συν μία πρόσθετη ιδιότητα. Ωστόσο ο Πλωτίνος κάνει νύξεις για έμμεση θέαση του Εν. Συγκρινόμενο με τον Ήλιο που ανατέλλει πάνω από τα όντα και στέλνει το φως του σε αυτά, το Ένα μπορεί να προσεγγιστεί από τον Νου , κατά το μέτρο που αυτός θα ακινητοποιηθεί και θα αφοσιωθεί στην θεϊκή θέαση. Το 270 μ.χ ο Πλωτίνος μεταβαίνει στην Καμπανία όπου και πεθαίνει σε ηλικία 66 ετών. Ο Νεοπλατωνισμός επηρέασε την βυζαντινή σκέψη μέσω του Διονύσιου Αρεοπαγίτη και του Μιχαήλ Ψελλού, γονιμοποίησε τη μεσαιωνική σκέψη μέσω του Αγίου Αυγουστίνου, ενώ επηρέασε και την ισλαμική φιλοσοφία με την έλευση των Αράβων. Σήμερα γνωρίζουμε την σκέψη του Πλωτίνου κυρίως μέσα από το θαυμάσιο έργο «Εννεάδες». Το 1794 και το 1817 ο τελευταίος Νεοπλατωνιστής Αγγλος Thomas Taylor εκδίδει το βιβλίο «the Works of Plotinus», στο οποίο περιγράφει ένα διάλογο του Πλωτίνου με τον μαθητή του Πορφύριο, μέσα από τον οποίο προσπαθεί να σκιαγραφήσει την σκέψη του Πλωτίνου. Aς παρακολουθήσουμε πως περίπου ήταν αυτός ο διάλογος, μέσα από την σύνθεση των κειμένων του Πλωτίνου:

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Ο Αμέλιος μου είπε Πλωτίνε, ότι για να φιλοσοφήσω πρέπει πρώτα να γνωρίσω τις παγκόσμιες αρχές. Για αυτό σε ερωτώ. Τι βρίσκετε πίσω από όλες τις μορφές της ζωής; Τι είναι η φύση; Πως μπορεί να περιγραφεί;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Πάνω από όλα πρέπει να βρίσκεται κάτι που να είναι απλό. Γιατί εάν δεν είναι απλό, και δεν είναι το ΕΝ, τότε δεν θα είναι η αιτία Η αιτία των πάντων πρέπει να είναι μία και μοναδική.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μα το δημιουργημένο σύμπαν είναι πολλαπλασιαζόμενο και σύνθετο. Θέλεις να πεις ότι το σύνθετο προέρχεται από το απλό;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Δεν είναι δυνατό για τα πολλά να υπάρχουν εκτός και αν υπάρχει το ΕΝ, από το οποίο αποτελούνται, και το οποίο υπάρχει πριν από όλα τα άλλα. Το ΕΝ είναι η αιτία όλων.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Πως μπορεί δάσκαλε το ΕΝ να περιγραφεί;Έχω την εντύπωση ότι το ΕΝ υπερβαίνει την δυνατότητα της ανθρώπινης αντίληψης, και ότι η ανθρώπινη έκφραση θα μπορούσε μόνο το αλλοιώσει.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Πως αλήθεια μπορούμε να μιλήσουμε για αυτό; Μπορούμε να πούμε κάτι για αυτό, αλλά δεν μπορούμε να το περιγράψουμε. Ούτε έχουμε κάποια γνώση ή διανοητική αντίληψη του. Μπορούμε να πούμε τι δεν είναι και όχι τι είναι. Αυτό όμως δεν μας εμποδίζει να το γνωρίσουμε.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μπορούμε να πούμε ότι το ΕΝ είναι η ύπαρξη;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το ΈΝΑ δεν είναι η ύπαρξη, αλλά η ύπαρξη είναι η εκπόρευση του, η πρώτη γέννηση. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει όνομα για το ΕΝ, είναι ανέκφραστο.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Κατάλαβα. Είναι περισσότερο μη ύπαρξη παρά ύπαρξη. Δεν έχει όμως σχέση με την εκδηλωμένη πεπερασμένη ύπαρξη;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το ΕΝ είναι τα πάντα, και ταυτόχρονα τίποτα. Το ΕΝ είναι τα πάντα, για τον λόγο ότι όλα ενυπάρχουν μέσα του. Στους κόλπους του υπάρχουν, και ΘΑ υπάρξουν τα πάντα.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Κατάλαβα. Το ΕΝ αντιπροσωπεύει την δυνατότητα. Ποια όμως η σχέση του Ενός με την ζωή;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Υπάρχει πριν από την ζωή και είναι η αιτία της, εφόσον η ενέργεια της ζωής δεν προηγείται αλλά αντίθετα απορρέει από την ανέκφραστη πηγή του ΕΝΟΣ.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Πρέπει να υποθέσουμε λοιπόν ότι το ΕΝ που υπάρχει πριν από όλα, δεν είναι το εκδηλωμένο σύμπαν. Που βρίσκεται λοιπόν το ΕΝ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το ΕΝ υπάρχει παντού. Δεν υπάρχει μέρος όπου δεν είναι, για αυτό και γεμίζει τα πάντα. Μέσω αυτού υπάρχουν τα πάντα. Το ΕΝ γεμίζει τα πάντα, παράγει τα πάντα, χωρίς να είναι αυτό που παράγει.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μα Πλωτίνε ξέρεις καλά ότι το εκδηλωμένο σύμπαν χαρακτηρίζεται από την κίνηση. Είναι το ΕΝ η κίνηση; Ή είναι η δυνατότητα της κίνησης, μία συνθήκη στάσης; Ποια η σχέση του ΕΝΟΣ με την κίνηση και την στάση;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το ΕΝ υπερέχει και της κίνησης και της στάσης. Είναι η δυνατότητα και της κίνησης και της στάσης, υπερέχει και των δύο.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Άλλη μία σκέψη με προβληματίζει δάσκαλε. Το σύμπαν εκδηλώνεται διανοητικά. Μπορείς να περιγράψεις το ΕΝ σαν διάνοια; Με άλλα λόγια το ΕΝ σκέπτεται;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το ΕΝ δεν σκέπτεται γιατί εμπεριέχει τόσο την σκέψη, όσο και το σκεπτόμενο. Το ΕΝ δεν είναι η διάνοια, αλλά ανώτερο της διάνοιας. Κατά συνέπεια εφόσον είναι ανώτερο της διάνοιας η εκπόρευση του θα είναι και διανοητική.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Είναι φανερό ότι το ΕΝ είναι πέρα από την ανθρώπινη αντίληψη. Δεν μπορείς όμως δάσκαλε να μου περιγράψεις περιοχές του ΕΝΟΣ που να μπορώ να αντιληφθώ; Τι ακολουθεί την συνθήκη της δυνατότητας; πώς το σύμπαν εκδηλώνεται;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Οτιδήποτε υπάρχει μετά από το ΕΝ, προέρχεται από αυτό. Αλλά αυτό το δεύτερο στάδιο της ύπαρξης, δεν θα είναι πια το ΕΝ αλλά η πολλαπλότητα του ΕΝΟΣ. Διαπιστώνουμε ότι όλα τα πράγματα που πλησιάζουν την τελειότητα δεν μπορούν να παραμείνουν σε ανεκδήλωτη ύπαρξη, αλλά πρέπει να εκδηλώνονται Αυτό παρατηρείται σε όλη την φύση. Όχι μόνο στα όντα που είναι ικανά επιλογών, αλλά ακόμα και σε αυτά που στερούνται της επιλογής, υπάρχει η τάση να μεταδίδουν ότι ενυπάρχει μέσα τους. Για παράδειγμα η φωτιά παράγει θερμότητα, το χιόνι παράγει κρύο. Για αυτό τον λόγο, όλα τα πράγματα στην φύση τείνουν στην αθανασία με την εκδήλωση των ποιοτήτων τους. Το ΕΝ εκδηλώνει το εαυτό του. Αυτό που εκδηλώνεται, εκδηλώνει παράλληλα τον εαυτό του.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Α μάλιστα. Διδάσκεις λοιπόν και εσύ το δόγμα «της απόρροιας» των Γνωστικών. Ξεχνάς όμως Πλωτίνε, ότι όλα τα εκδηλωμένα είναι φτιαγμένα από ύλη. Πως μπορεί η ύλη να παράγει τον αυτό της;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ύλη δεν είναι νεκρή. Η ύλη δεν στερείται ζωής και νοημοσύνης. Το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο. Το σχήμα και η ύλη είναι αρχές αναγκαίες για οτιδήποτε έχει σώμα

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Καταλαβαίνω Πλωτίνε . Η θεωρία σου υποστηρίζει ότι το πνεύμα και η ύλη δεν πρέπει να θεωρούνται σαν ξεχωριστές οντότητες, αλλά σαν δύο όψεις του ΕΝΟΣ, που αποτελεί την βάση της ύπαρξης. Αλλά τι συμβαίνει με τον άνθρωπο; Υπάρχει κάτι στον άνθρωπο που αντιστοιχεί στο ΕΝ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Πρέπει να υπάρχει μία άλλη φύση, διαφορετική από το σώμα, που γεννά ύπαρξη από τον εαυτό της. Είναι αναγκαίο και πρέπει να υπάρχει ένα συγκεκριμένο πρωταρχικό είδος ζωής, που είναι επίσης χωρίς μορφή και αιώνιο, και που είναι μέρος όλων των πραγμάτων . Είναι αναγκαίο να υπάρχει κάτι που είναι η πηγή της ζωής, κάτι που θα είναι πέρα από την σωματική φύση.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μιλάς για αυτό που ονομάζουμε Ψυχή; Εάν ναι ποία είναι η σχέση της ψυχής με το ΕΝ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή είναι μία και σέβεται το ΕΝ. Η ψυχή εμπεριέχει άφθονο μέρος της ουσίας του ΕΝΟΣ μέσα της.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Ποια είναι η φύση της ψυχής ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή δεν έχει σώμα όπως διδάσκουν οι Στωικοί. Κανένα άθροισμα ατόμων δεν θα μπορούσε να παράξει την ψυχή. Η ψυχή είναι μία ασώματη και αθάνατη ουσία. Η ψυχή μεταδίδει κίνηση σε όλα. Μεταδίδει ζωή στο σώμα. Αυτή μόνη κατέχει την αληθινή ζωή.
 ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Ποία είναι η γνώμη σου για την σχέση των ψυχών με την παγκόσμια ψυχή ;


ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Το σύμπαν ενυπάρχει στην ψυχή που είναι η ουσία του, και κανένα τμήμα του δεν στερείται της ψυχής που το υγραίνει με ζωή, όπως το δίχτυ στο νερό. Εάν όλες οι ψυχές γίνονται ΜΙΑ στην συμπαντική ψυχή, γιατί δεν θα μπορούσαν μαζί να σχηματίζουν το ΕΝ; Εάν η ψυχή μου και η ψυχή σου προέρχονται από την παγκόσμια ψυχή τότε όλες οι ψυχές σχηματίζουν το ΕΝ.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Πως τότε Πλωτίνε θα όριζες τον άνθρωπο; Είναι ο άνθρωπος μία ψυχή ή κατέχει απλώς κατέχει μία ψυχή;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Ο άνθρωπος είναι ψυχή και έχει ένα σώμα. Η φύση και η ουσία αυτών των δύο πρέπει να διαχωριστεί. Από την στιγμή που το σώμα είναι σύνθετο, η ανάγκη δεν μπορεί να το διατηρήσει για πάντα στην ίδια κατάσταση. Η γνώση ομοίως δείχνει πως, ότι διαλύεται κατά τον θάνατο δέχεται διαχωρισμούς μίας και κάθε τι που ενυπάρχει σε κάτι, τείνει στο όλο και όμοιο του από όπου προήλθε Η ψυχή λοιπόν διαχωρίζεται κατά τον θάνατο από το σώμα.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Το σώμα μας δεν αποτελεί μέρος μας Πλωτίνε ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Εάν το σώμα είναι μέρος μας, τότε δεν είμαστε εξολοκλήρου αθάνατοι. Όταν όμως διακρίνουμε σωστά, βλέπουμε ότι το σώμα είναι μόνο το όργανο της ψυχής, και ότι η ψυχή είναι ουσιαστικά ο άνθρωπος.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μα Πλωτίνε παρότι το σώμα είναι ένα όργανο μόνο της ψυχής, παρόλα αυτά είναι ένα σημαντικό μέρος της. Δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε χωρίς αυτό.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Δεν είμαστε μόνο το σώμα, αλλά δεν είμαστε και εντελώς χωρισμένοι από αυτό. Είναι εξαρτώμενο από εμάς. Για αυτό οι πόνοι και οι ηδονές που βιώνει το σώμα μας επηρεάζουν. Όσο πιο αδύναμοι είμαστε τόσο πιο πολύ ασχολούμαστε με αυτό. Μέσα σε αυτό είναι δεμένο ένα μέρος του εαυτού μας, που αποτελεί την προσωπικότητα μας.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Γιατί τότε Πλωτίνε οι άνθρωποι μιλούν για την ψυχή σαν να είναι το σώμα;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Λέγεται ότι η ψυχή είναι το σώμα, για τον λόγο ότι το σώμα είναι ορατό. Αλλά εάν μπορούσαμε να δούμε την ψυχή, και αν μπορούσαμε να δούμε ότι περιβάλει το σώμα με την ζωή που κατέχει, θα λέγαμε ότι η ψυχή δεν είναι με κανένα τρόπο το σώμα, αλλά αντίθετα το σώμα περιέχεται μέσα σε αυτήν, αυτό που ρέει μέσα στο ακίνητο.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μπορείς να μου δώσεις ένα παράδειγμα έτσι ώστε να μου γίνει πιο ξεκάθαρο ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή λέγεται ότι υπάρχει στο σώμα όπως ο καπετάνιος σε ένα πλοίο. Αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Γιατί αφενός βρίσκεται στο πλοίο κατά τύχη, και αφετέρου γιατί ο καπετάνιος κυβερνά όλο το πλοίο, ενώ βρίσκεται σε ένα μόνο μέρος του, ενώ η ψυχή κυβερνά το σώμα και είναι παρούσα παντού. Ένα καλύτερο παράδειγμα θα ήταν εάν λέγαμε ότι η ψυχή είναι παρούσα στο σώμα όπως το φως στον αέρα. Το φως είναι παρόν στον αέρα χωρίς να ανακατεύεται με αυτό. Όταν το φως αποσύρεται από τον αέρα, μέσα στον οποίο ακτινοβολεί, αυτός (ο αέρας) δεν κρατά τίποτα από το φως, αλλά φωτίζεται μόνο για όσο ο αέρας παραμένει το μέσα του.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Σε ευχαριστώ Πλωτίνε για τα παραδείγματα. Αλλά έχω άλλη μια ερώτηση που θα ήθελα να σου κάνω. Είπες πριν από λίγο ότι μέρος του εαυτού μας είναι δεμένο στο σώμα μας. Πρέπει να υποθέσω ότι και όλη ψυχή δεν είναι παρούσα στο σώμα ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή δεν εισέρχεται ολοκληρωτικά στο σώμα. Το υψηλότερο μέρος μένει πάντα ενωμένο με τον νοήμονα κόσμο, ενώ το κατώτερο μέρος της παραμένει ενωμένο με τον αισθητό κόσμο. Το ανώτερο μέρος της είναι ανεπηρέαστο από την έλξη των παροδικών απολαύσεων και οδηγεί σε μία ατάραχη ζωή. Κάθε ψυχή έχει ένα κατώτερο μέρος που είναι στραμμένο προς το σώμα, και ένα ανώτερο που είναι στραμμένο προς την θεία διάνοια.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μάλιστα. Η φύση της ψυχής γίνεται δυαδική μόλις εισέρχεται στο σώμα Συνεπώς αυτό αναγκαστικά σημαίνει διπλή δράση.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Ακριβώς. Η ψυχή έχει διπλή δράση στις σχέση της με το πάνω και το κάτω. Με την πρώτη της ενέργεια ελέγχει το σώμα, και με την δεύτερη μελετά τις καταληπτές οντότητες.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Κατάλαβα. Η ψυχή είναι μία ενεργή οντότητα. Πως ενεργεί ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή έχει οντότητα με χαρακτηριστική φύση και ενέργειες. Μία από αυτές είναι η μνήμη, της οποίας η άσκηση εμποδίζεται μόνο από το σώμα. Όταν η ψυχή δένεται στο σώμα, ξεχνάει. Όταν διαχωρίζετε θυμάται. Για αυτό τον λόγο το σώμα είναι η πηγή της λήθης. Η μνήμη ανήκει μόνο στην ψυχή.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Πως η ψυχή χρησιμοποιεί τα σώματα ; Υπάρχει κάποιος νόμος που προκαλεί την μετενσάρκωση σε ένα σώμα ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Αυτό που ονομάζεται αναπόφευκτη ανάγκη και θεία δικαιοσύνη κυβερνά την φύση που προκαλεί κάθε ψυχή να εισέρχεται σε εκείνο το σώμα που έχει επιλέξει. Όταν έρθει η κατάλληλη ώρα, η ψυχή πλησιάζει το σώμα εκείνο όπου οφείλει να εισέλθει. Κάθε ψυχή έχει την δική της ώρα.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Πλωτίνε φαίνεται ότι διδάσκεις για μία δύναμη που βρίσκεται έξω από τον άνθρωπο. Ο νόμος για τον οποίο μιλάς που βρίσκεται ; Από πού πηγάζει ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Ο κάθε ένας από εμάς κουβαλά μαζί του αυτόν τον νόμο, έναν νόμο του οποίου η ισχύς δεν πηγάζει από έξω, αλλά που είναι έμφυτη.
ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Ποιος είναι ο σκοπός της μετενσάρκωσης ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η ψυχή κατέρχεται για να εξελίξει τις δυνάμεις της και για να στολίσει ότι βρίσκεται κάτω από αυτήν. Η ψυχή αλλάζει σώματα με τον ίδιο τρόπο που σε ένα θεατρικό έργο ο ηθοποιός πεθαίνει, αλλά στην επόμενη σκηνή, αλλάζει ενδύματα και υποδύεται ένα άλλο πρόσωπο και επιστρέφει στην σκηνή.
ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Τι είναι τότε Πλωτίνε ο θάνατος;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Θάνατος είναι μόνο η αλλαγή του σώματος, όπως και να έχει αυτός που αναχωρεί θα ξαναγυρίσει να παίξει..

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Δώσε μου ακόμα ένα παράδειγμα Πλωτίνε. Είναι ένα θέμα που πάντα με μπέρδευε.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Η Ζωή είναι ένας συνεταιρισμός της ψυχής και του σώματος. Θάνατος είναι ο χωρισμός. Τόσο στην ζωή όσο και στον θάνατο η ψυχή νοιώθει σαν στο σπίτι της.
ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Τι συνείδηση έχει η ψυχή μετά τον θάνατο ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Υπάρχουν δύο στάδια μετά θάνατο. Στο πρώτο η ψυχή έλκεται από το σώμα που αναπολεί ότι ο άνθρωπος έκανε ή υπέφερε κατά την διάρκεια της ζωής του. Στην διάρκεια του χρόνου όμως η ανάμνηση προηγούμενων ζωών θα επιτευχθεί. Για τον λόγω ότι με τον καιρό η ψυχή εξαρτάται όλο και λιγότερο από το σώμα, και έτσι αρχίζει να θυμάται πράγματα που είχε ξεχάσει στην παρούσα ζωή.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Και όταν η ψυχή επιστρέφει στην γήινη ύπαρξη Πλωτίνε, τι συμβαίνει ;
ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Συναντά τις συνέπειες των προηγούμενων οφειλών της. Αυτοί που στην προηγούμενη ζωή τους, ήταν ιδιοκτήτες σκλάβων, εάν καταχράστηκαν την εξουσία τους, θα γίνουν αυτοί σκλάβοι. Δεν εναπόκειται μόνο στην τύχη το να γίνει κάποιος σκλάβος, φυλακισμένος ή ατιμασμένος. Θα πρέπει να έχει διαπράξει την βία την οποία εισπράττει. Εάν επιθυμείς να ανακαλύψεις την διανεμόμενη δικαιοσύνη, δεν είναι αρκετό να εξετάζεις μόνο το παρόν αλλά τόσο παρελθόν, όσο και το μέλλον. Το σύστημα αυτό ανταποδιτικότητας είναι απόλυτο, δίκαιο και σοφό. Η τάξη που κυριαρχεί στο σύμπαν είναι αιώνια. Επενεργεί στο κάθε τι ακόμα και στα μικρότερα πράγματα.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Μου υπέδειξες Πλωτίνε ότι ο άνθρωπος είναι ο υπαίτιος της μοίρας του, και ο μοναδικός υπεύθυνος που ενεργοποιεί τις αιτίες τόσο της ευτυχίας όσο και της δυστυχίας του. Πως όμως αυτός ο νόμος που κληρονομείται στον άνθρωπο ορίζει την ποιότητα και την ποσότητα της τιμωρίας που ο άνθρωπος πρέπει να υποφέρει ;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Ο Θείος νόμος είναι αναπόφευκτος, και περιέχει μέσα του την δύναμη της δικαιοσύνης. Μέσω του νόμου καθορίζεται πως και για πόσο είναι αναγκαίο κάποιος να υποφέρει. Οι τιμωρίες που εξαγνίζουν το κακό πρέπει να προέρχονται από την τάξη που κυβερνά όλα τα πράγματα. Οι κακές πράξεις τα ατυχήματα και η δυστυχία που καταπιέζουν το καλό, μπορεί να ειπωθεί ότι είναι οι συνέπειες προηγούμενων σφαλμάτων. Η παγκόσμια τάξη δεν πρέπει να κατηγορείται ως άδικη , αλλά πρέπει να επιμένουμε στην διανομή του δίκαιου. Εάν δεν καταλαβαίνουμε κάποια πτυχές του Θείου νόμου είναι λόγω κρυφών αιτιών που διαφεύγουν της γνώσης μας.

ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ : Διανεμητής δικαιοσύνης. Θα θυμάμαι αυτές τις λέξεις Πλωτίνε. Μου ξεκαθάρισες πολλά σημεία που με προβλημάτιζαν. Αλλά Πλωτίνε όλοι οι άνθρωποι υποβάλλονται στην διανομή της δικαιοσύνης με τον ίδιο τρόπο;

ΠΛΩΤΙΝΟΣ : Υπάρχουν τρεις τύποι ανθρώπων. Ο πρώτος αφορά τους ανθρώπους εκείνους που θεωρούν την επίγεια ζωή σαν την αρχή και το τέλος. Ο δεύτερος αφορά αυτούς που είναι ικανοί σε κάποιο βαθμό να στρέφουν την ψυχή τους σε πιο υψηλές αξίες. Και τέλος υπάρχουν οι σοφοί άνθρωποι των οποίων τα μάτια στρέφονται προς το Φως..

Ο χωροχρόνος του Πυθαγόρα‏

Ποιος είναι ο λόγος που οι Πυθαγόρειοι υποστηρίζουν ότι εσωτερικές γνώσεις δεν πρέπει να κοινοποιούνται σε όλους τους ανθρώπους, κατά το «Μὴ εἶναι πρὸς πάντας πάντα ρητά»

 Σήμερα, κατά γενική παραδοχή, πιστεύουμε ότι ο Πυθαγόρας υπήρξε ένας μεγάλος Μύστης, ο οποίος είχε στην κατοχή του γνώσεις, οι οποίες ήταν πολύ προχωρημένες για την εποχή του.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που ένα πέπλο μυστηρίου κάλυπτε την διδασκαλία του, περιορίζοντας την πρόσβαση μόνο σε λίγους και εκλεκτούς μαθητές του.

Είναι γνωστή ακόμα και στις μέρες μας, η παροιμιώδης φράση:

Ἔλεγαν τὲ καὶ οἱ ἄλλοι Πυθαγόρειοι:

«Μὴ εἶναι πρὸς πάντας πάντα ρητά»

Δηλαδή, να μην κοινοποιούνται ΟΛΑ σε ΟΛΟΥΣ!

Ποιος είναι ο λόγος που οι Πυθαγόρειοι υποστηρίζουν ότι εσωτερικές γνώσεις δεν πρέπει να κοινοποιούνται  σε όλους τους ανθρώπους, κατά το  «Μὴ εἶναι πρὸς πάντας πάντα ρητά»

Πράγματι, αυτό που πιστεύουμε διαβάζοντας αυτήν την Πυθαγορική Ρήση είναι ότι οι Πυθαγόρειοι έλεγαν να μην είναι όλα σε όλους ρητά.

Δηλαδή να μην αποκαλύπτονται τα σημαντικά μυστικά της Φιλοσοφίας στους μη Μυημένους.

Αυτή είναι μία κοινώς αποδεκτή ερμηνεία, η οποία φαίνεται σίγουρα πολύ λογική.

Αν παρατηρήσουμε όμως προσεκτικότερα αυτήν την Πυθαγορική Εντολή, θα διαπιστώσουμε ότι ακόμα και η δομή της συγκεκριμένης πρότασης είναι και αυτή κωδικοποιημένη και  ακολουθεί μία καθαρά μαθηματική λογική.

Το γεγονός αυτό είναι απολύτως δικαιολογημένο από την στιγμή που η ρήση αυτή αποδίδεται στους «άλλους» Πυθαγόρειους.

Ποιοι είναι όμως οι «άλλοι» Πυθαγόρειοι;

Γνωρίζουμε ότι ο ίδιος ο Πυθαγόρας, δεν αποκαλείται ποτέ από τους μαθητές του με το όνομά του, αλλά αναφέρεται ως «ΑΥΤΟΣ».

Κατά αντίστοιχο τρόπο, δεν αποκαλούνται με το όνομά τους ούτε οι Μυημένοι μαθητές του Πυθαγόρα, οι λεγόμενοι και «εσωτερικοί», οι οποίοι αποκαλούνται «ΟΙ ΑΛΛΟΙ».

«Αυτός και οι Άλλοι» λοιπόν συναποτελούν τους γνώστες της Πυθαγορικής Φιλοσοφίας η οποία γνωρίζει την λειτουργία των Συμπαντικών Νόμων.

Τι θα πρέπει λοιπόν να κάνουμε «εμείς» που ανήκουμε σε αυτούς τους «άλλους» για να γίνουμε μέτοχοι αυτής της μυστηριακής γνώσης;

Είναι πράγματι αλήθεια ότι δεν επιθυμούν να αποκαλυφθούν τα πολύτιμα μυστικά τους; 

Αν προχωρήσουμε στην εξέταση της Πυθαγόριας Ρήσης, θα παρατηρήσουμε ότι η σύνταξη της  είναι αρκετά αινιγματική.

Το «ΜΗ ΕΙΝΑΙ» με τον οποίο αρχίζει η πρόταση, είναι μία αδόκιμη έκφραση που δεν συναντάται συνήθως.

Επίσης υπάρχουν στην σειρά δύο πανομοιότυπες λέξεις ΠΑΝΤΑΣ και ΠΑΝΤΑ, οι οποίες ωστόσο υπονοούν σε δύο τελείως διαφορετικές υποστάσεις. 

Σύμφωνα με την διδασκαλία του Πυθαγόρα, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν τρεις καταστάσεις συνειδητότητας των όντων, οι οποίες αντιστοιχούν στα τρία εξελικτικά στάδια του ανθρώπου. 

Οι καταστάσεις αυτές είναι:

το Μη Ον ή Ασυνείδητο.

το Ον ή Συνειδητό.

και το Όντως Ον ή Υπερσυνειδητό.
και αντιστοιχούν στα εξελικτικά στάδια του δίποδου, του ανθρώπου και του αυτοανθρώπου.

Το «Μη Είναι» λοιπόν, με το οποίο ξεκινάει η Πυθαγορική ρήση, αναφέρεται στα Μη Όντα.

Τις συνθήκες που επικρατούν στα Μη Όντα του κόσμου του Άδη, δηλαδή στο «Μη Είναι» τις αποκαλύπτει αυτό η Πυθαγόρεια ρήση, την οποία θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε ως μία μαθηματική εξίσωση.

Η λέξη του συνδέει τα δύο μέρη της πρότασης, η λέξη «προς» μας εισάγει στην μαθηματική έννοια της αναλογίας, δηλαδή στον παρονομαστή ενός κλάσματος.

Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι μέσα σε αυτήν την ρήση, κρύβεται μία μαθηματική δομή, βάσει της οποίας θα μπορούσαμε να σχηματίσουμε ένα κλάσμα, με αριθμητή την λέξη ΠΑΝΤΑ και παρονομαστή την λέξη ΠΑΝΤΑΣ.

Η ρήση μας γνωστοποιεί επίσης ότι το αποτέλεσμα που προκύπτει από αυτόν τον υπολογισμό είναι πάντοτε ένα ΡΗΤΟ κλάσμα, δηλαδή ένα κλάσμα που σε κάθε περίπτωση είναι δυνατό να υπολογιστεί επακριβώς.

Θα πρέπει λοιπόν να αποκωδικοποιήσουμε τις κρυμμένες έννοιες πίσω από τις λέξεις ΠΑΝΤΑ και ΠΑΝΤΑΣ που αποτελούν το μαθηματικό κλάσμα.

Εύκολα θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ότι το ΠΑΝΤΑ αναφέρεται υποχρεωτικά στον ΧΡΟΝΟ, αφού είναι άλλωστε Χρονικό επίρρημα.

Αντίστοιχα η λέξη ΠΑΝΤΑΣ με την σειρά της αναφέρεται στον ΧΩΡΟ αφού είναι Τοπικό επίρρημα. (παντού)

Προκύπτει λοιπόν η εξίσωση:

ΜΗ ΕΙΝΑΙ === ΡΗΤΟ ΚΛΑΣΜΑ.

Δηλαδή οι τιμές του Χώρου και του Χρόνου θα είναι υποχρεωτικά ακέραιοι αριθμοί.

Δεν μπορούμε να βάλουμε ρίζες, επομένως ο Χώρος και ο Χρόνος δεν μπορούν να παραμείνουν ακίνητοι.

Επομένως, στον αόρατο κόσμο του Άδη, στο οποίο βρίσκονται οι άσαρκες ψυχές, οι οποίες βιώνουν τον χρόνο, αλλά όχι ακόμα τον χώρο:

Η διάσταση του ΧΩΡΟΥ για αυτές τις ψυχές, αποτελεί μία ρητή ψυχική συνάρτηση του ΧΡΟΝΟΥ, δηλαδή μία κατάσταση συγκεκριμένη και απολύτως υπολογίσιμη.

Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι οι άσαρκες ψυχές στον Άδη, θα πρέπει μέσα σε έναν συγκεκριμένο χρόνο, να βρίσκονται υποχρεωτικά σε ένα συγκεκριμένο χώρο.

Είναι αδύνατον να βρίσκονται κάπου αλλού, παρά μόνο στον εκείνον τον Χώρο που βρίσκεται σε συνάρτηση με τον συγκεκριμένο Χρόνο.

Επομένως, στην μυστηριακή ρήση των Πυθαγορείων, υποκρύπτεται μία χωροχρονική συνάρτηση, στην οποία προσδιορίζεται η κατάσταση του ΜΗ ΌΝΤΟΣ.

Αυτό σημαίνει ότι τόσο η στιγμή της γέννησής μας, όσο και η στιγμή του θανάτου μας είναι απολύτως καθορισμένες, αλλά δεν μπορούν να είναι γνωστές στον άνθρωπο που παραμένει ακόμα στο χαμηλότερο πεδίο εξέλιξης του δίποδου-ζώου.

Διαπιστώσαμε επίσης, ότι αλλάζοντας τον χώρο διαμονής της Ψυχής αλλάζει υποχρεωτικά και ο χρόνος.

Όταν η ψυχή απελευθερωθεί από την υποχρέωση των γήινων επανενσαρκώσεων και μπορεί να κινείται εκτός Γης, δηλαδή στον άπειρο χρόνο, τότε αυτομάτως και ο χρόνος που καθορίζει τον επικείμενο θάνατο, θα τείνει και αυτός στο άπειρο.

Η Εξίσωση αυτή, θα μπορούσε να ισχύει την στιγμή της γέννησης και του θανάτου μας.

Ο λόγος του κλάσματος είναι μεν ρητός, αλλά δεν είναι ο ίδιος για όλες τις ψυχές. Είναι ένα ρητό κλάσμα.

Διαπιστώνουμε επομένως ότι ο χωροχρόνος εκφράζεται διαφορετικά στον άυλο κόσμο του Άδη, από ότι στον υλικό κόσμο του πλανήτη Γη που ζούμε, στον οποίο δεν υπάρχει συνάρτηση χώρου και χρόνου.

Σαν ενσαρκωμένοι άνθρωποι στον πλανήτη Γη, έχουμε την αυτονόητη δυνατότητα να μπορούμε να κινούμαστε όπου θέλουμε μέσα στον χώρο, σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή θέλουμε.

Ο χώρος δεν επηρεάζει σε τίποτα τον χρόνο.

Στον άυλο κόσμο του Άδη όμως, τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά.

Από ό,τι φαίνεται στις άσαρκες ψυχές, υπάρχει απόλυτη σχέση χώρου και χρόνου.

Όταν η ψυχή δεν διαθέτει υλικό σώμα, ο χωροχρόνος είναι αυστηρά καθορισμένος. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να βρισκόμαστε σε έναν συγκεκριμένο χώρο, μόνο μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ποτέ άλλοτε!

Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι όσο η άσαρκη ψυχή ζει στον κόσμο του Άδη, λόγω των φυσικών νόμων που διέπουν τον χώρο αυτόν, της αποκλείουν το δικαίωμα να αναπτύξει οποιαδήποτε μορφή Ελεύθερης Βούλησης.

Αντιθέτως η ένσαρκη ψυχή του ανθρώπου που ζει στην Γη, λόγω των διαφορετικών Φυσικών Νόμων που διέπουν τον πλανήτη μας, βρίσκεται μέσα στις κατεξοχήν συνθήκες που επιτρέπουν στον ενσαρκωμένο άνθρωπο να αναπτύξει την Ελεύθερη Βούληση.

Δηλαδή, η Ελεύθερη Βούληση σχετίζεται άμεσα με την δυνατότητα που αποκτά ο ενσαρκωμένος άνθρωπος να κινείται ανεξάρτητα στον χώρο και στον χρόνο.

Σαν τελικό συμπέρασμα, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η ανάπτυξη της Ελεύθερης Βούλησης είναι το κύριο ζητούμενο που μπορεί να εξελίξει την ψυχή μας και η λειτουργία αυτή μπορεί να αναπτυχθεί μόνο κατά την διάρκεια της ενσάρκωσής μας.

Ο κύκλος των επανενσαρκώσεών μας θα σταματήσει, μόνο όταν η ίδια η ψυχή μας το αποφασίσει και το γεγονός αυτό, εξαρτάται από το αν και κατά πόσον θα μπορέσει να λειτουργήσει αυτοβούλως!

Το μυστικό του Τεκτονισμού

Όταν μπορεί ς να κοιτάς τα ποτάμια, τους λόφους και τον μακρινό ορίζοντα με βαθιά την αίσθηση της μικρότητάς σου στο άπειρο σύμπαν των πραγμάτων και να συνεχίζεις  παρ’ όλα αυτά να έχεις πίστη, ελπίδα και κουράγιο  αυτή είναι η ρίζα κάθε αρετής.

Όταν γνωρίζεις ότι το  βάθος της καρδιάς του κάθε ανθρώπου είναι τόσο ευγενικό, όσο και δειλό, τόσο θείο όσο διαβολικό και τόσο μοναχικό  όσο ο καθένας μας, και επιζητάς να γνωρίσεις, να συγχωρέσεις και να αγαπήσεις τον κάθε του όμοιο.

Όταν γνωρίζεις να συμπάσχεις με τον άνθρωπο στη θλίψη του, ακόμα και στις αμαρτίες του γνωρίζοντας ότι κάθε άνθρωπος αγωνίζεται σκληρά ενάντια σε κάθε τι που τον εκτρέπει από την αρμονία.

Όταν μαθαίνεις πώς να κάνεις φίλους και να τους κρατάς,  και πάνω από όλα όταν μάθεις πως  μπορείς να έχεις φίλο τον ίδιο σου τον εαυτό, για πάντα.

Όταν μπορείς και αγαπάς τα λουλούδια, και μπορείς να κυνηγάς τα πουλιά χωρίς κανένα όπλο, να ριγήσεις από ένα παλιό και ξεχασμένο παιγνίδι όταν ακούσεις το γέλιο ενός μικρού παιδιού.

Όταν μπορείς να παραμένεις χαρούμενος και περήφανος μέσα στην  κάθε αθλιότητα που μπορεί να σου φέρει η ζωή. 

Όταν τα δέντρα με τις κορώνες των αστεριών επάνω τους κι  η λάμψη του ήλιου πάνω στα ρέοντα νερά  σε κάνουν να ριγείς το ίδιο με την σκέψη μιας μεγάλης αγάπης και ενός μακρινού θανάτου.

Όταν καμία φωνή κινδύνου δεν φτάνει στα αυτιά σου  μάταια, και κανένα χέρι που γυρεύει βοήθεια δεν φεύγει χωρίς απόκριση.

Όταν βρίσκεις καλό σε κάθε πίστη που βοηθάει τον άνθρωπο να είναι κοντά στην Θεότητα και  μπορεί να διακρίνει μεγάλα νοήματα μέσα  στην ζωή του , όποια κι αν είναι η πίστη του.

Όταν γνωρίζεις πώς να προσεύχεσαι, πώς να αγαπάς, πώς να ελπίζεις.

Όταν πιστεύεις στον εαυτό σου, και πιστεύεις στον διπλανό σου, κι οι δύο μαζί έχετε πίστη στον Θεό : στα χέρια σου ένα σπαθί για το κακό, και στην καρδιά σου μια δοξολογία για τη  ζωή, χωρίς ικμάδα φόβου του θανάτου.

Όταν γίνεις  τέτοιος άνθρωπος βρήκες το πραγματικό μυστικό του Τεκτονισμού, και θα είσαι συ  που θα  προσπαθείς να το μοιράσεις στον κόσμο όλο. 

By Rev. Joseph Fort Newton

ΜΙΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΥΗΣΗ ΣΤΟΝ Α΄ ΒΑΘΜΟ

"Ας πούμε τώρα λίγα πραγματάκια για τη Μύηση...



Φοβερά και τρομερά πράγματα υποτίθεται ότι συμβαίνουν στη διαδικασία της μύησης. Αν είναι να πιστέψει κανείς τους καλεσμένους του Χαρδαβέλλα ή την κα Ελένη Λουκά, θα έπρεπε να περιμένω να πιω αίμα νεογέννητου, να κάνω σπονδές στο Σατανά, να διακορεύσω καμμιά παρθένα που περνούσε ξέπουρλη έξω από τη Στοά και να κάνω τη μυστική χειραψία με τους Σιωνιστές της Βουρβουρούς Χαλκιδικής.


Φυσικά, δεν έλειπε και η διάθεση πλάκας εκ μέρους των μελλοντικών αδελφών μου. “θα δεις τι έχεις να τραβήξεις κακομοίρη”, “θα σε λιανίσουμε στο ξύλο”, “θα δεις το Χριστό φαντάρο” και όλα τα σχετικά με την καζούρα που τραβάει στο Στρατό μια παλιοσειρά σε ένα ψάρακα που εμφανίζεται στο τάγμα του με τα αυτοκόλλητα χαρτάκια ακόμα επάνω στη στολή του.


Οι πιο ψύχραιμοι, μου είπαν απλά να προσπαθήσω να ευχαριστηθώ την εμπειρία, γιατί είναι κάτι το μοναδικό και κρύβει μέσα της πολλούς συμβολισμούς

Τέλος πάντων, κάποια στιγμή με πήρε ο υπεύθυνος τηλέφωνο και μου είπε “την τάδε μέρα και ώρα να είσαι στη Στοά με μαύρο κουστούμι, μαύρα παπούτσια, μαύρη γραβάτα και λευκό πουκάμισο”... Κανονικός Man in Black δηλαδή, αν έχετε δει την ταινία. Μόνο το μαύρο γυαλί μου έλειπε βραδυάτικα...

Ετσι, ο φίλος σας έκανε την εμφάνισή του την καθορισμένη ώρα, μαζί με άλλα δύο παλληκάρια που θα περνούσαν κι αυτά την ίδια δοκιμασία. Μας πήρανε και μας βάλανε να καθόμαστε μόνοι μας, σαν τους ψωριάρηδες, σε ένα διάδρομο και να περιμένουμε.


Κάποια στιγμή σκάει μύτη ένας τύπος με μια μαύρη ρόμπα και κουκούλα, φτυστό αρνητικό της Κου Κλουξ Κλάν και με μπαγλαρώνει χωρις να λέει τίποτα, μου δένει τα μάτια, με πιάνει από τα δύο μου χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη μου και δήθεν σπρώχνοντάς με βίαια (και προσέχοντας ταυτόχρονα μην του σκοντάψω και σκάσω κάτω σαν καρπούζι) αρχίζει να με περιφέρει στους διαδρόμους, αλλάζοντάς μου πορεία για να με μπερδέψει. Εγώ στο μεταξύ πήρα πρέφα ποιος ήταν (ένα φιλαράκι που τα πίναμε μαζί το καλοκαίρι), αλλά έβγαλα μούγγα στη στρούγκα και έπαιξα το ρόλο μου.

Με τα πολλά με έμπασε σε ένα δωματιάκι που έμοιαζε με δοκιμαστήριο καταστήματος στο εντελώς μαύρο του και με παλούκωσε σε μια καρέκλα μπροστά σε ένα τραπεζάκι. Μου έλυσε τα μάτια και μου έδωσε ένα φύλλο χαρτί και ένα μολύβι να γράψω και σηκώθηκε και έφυγε (μάλλον για να περιλάβει τους άλλους μαντραχαλάδες που περιμένανε).
Πριν φύγει μου έδωσε και ένα βελούδινο σακκουλάκι (μάλλον από ουίσκυ Johnny Walker Black Label ήταν) και μου ψυθίρισε να βάλω μέσα του όλα τα μεταλλικά αντικείμενα και τα νομίσματα που είχα επάνω μου.


Πάνω στο τραπέζι ήταν ένας ψεύτικος κόκκορας, ένα κρανίο με ένα φωτάκι μέσα του, ένα κερί που έκαιγε και κάτι πιατάκια που είχαν μέσα αλάτι και θειάφι, μια κλεψύδρα και ένα κομμάτι ψωμί.


Στον τοίχο ήταν κάποιες πινακίδες που έγραφαν τα παρακάτω:


Γνώθι σαυτόν


Μην προχωρήσης αν εις την ψυχήν σου υπεισέλθη τρόμος


Απελθε, αν εκ περιεργείας προσήλθες


Αποχώρησον, αν έχης το συμφέρον ως πυξίδα του βίου σου

Δυστυχής θα είσαι παρ'ημίν, αν δυσανασχετής, ακούων αποκαλυπτόμενα τα ελαττώματά σου

Θα είσαι ευτυχής εν μέσω ημών, αποφεύγων την υποκρισίαν και αναμιμνισκόμενος ότι είσαι θνητός


Οι συμβολισμοί που εμπεριέχονται εδώ λοιπόν, είναι προφανείς στον αναγνώστη. Ο μυούμενος πρέπει να αναλογιστεί το πέρασμα του χρόνου, τη θνητότητά του και μέσα στο σκοτάδι να αναλογιστεί “το Χάος από το οποίο προήλθε το μορφικόν Είναι της Φύσεως” (η Τάξις, δηλαδή, της Τεκτονικής φρασεολογίας).


Το χαρτί είναι η Κοινωνική Διαθήκη του μυούμενου και περιέχει τις ακόλουθες ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν γραπτά και να υπογραφούν:


Τίνα τα προς τον Θεόν καθήκοντά σου; 

Τίνα τα προς τον πλησίον, την Πατρίδα και την οικογένειαν; 

Τίνα τα προς σεαυτόν;
Σαν καλό παιδί λοιπόν, συμπλήρωσα τη διαθήκη μου, και κάθισα να χαζεύω το κρανίο που με κοιτούσε με τη σειρά του με πονηρό και ελαφρά ειρωνικό ύφος (“άλλο ένα στραβάδι που μας επισκέπτεται”).

“Τι κοιτάς ρε μπάρμπα, δεν έχεις ξαναδεί άλλο ψάρακα εδώ μέσα;”

“Εχω δει παλληκάρι μου, αλλά δεν παύει να έχει πλάκα το θέμα”

“Και γιατί αυτό;”

“Ε, να, θυμάμαι τα δικά μου”

“Δηλαδή;”

“Να, τη δική μου μύηση”

“Δικός μας είσαι;”

“Ε, τι, θα με διορίζανε αλλοιώς εδώ;”

“Ααααα, μάλιστα! Και δε μου λές, είσαι πολλά χρόνια εδώ;”

“Εννοείς ζωντανός ή πεθαμένος;”

“Και τα δύο”

“Να σου πω...μμμμμμ.... μακαρίτης είμαι καμμιά πενηνταριά χρόνια. Ζωντανός ήμουν εδώ μέσα άλλα πενήντα”

“Τι μου λες, ρε μπάρμπα!!! Πρέπει να ήσουν υψηλόβαθμος δηλαδή”

“Αμέ!!! Ενδοξότατος, Κραταιός και Σοφότατος. Σαράντα περιζώματα άλλαξα εδώ μέσα, που λέει ο λόγος, άσε τα ιπποτικά που με τη στολή μου έμοιαζα με προσκοπική σκηνή γιατί ήμουν και καλοθρεμμένος, ζωή να'χα!!”

“Και πως ξέπεσες έτσι, να κάνεις το φωτιστικό μέσα στο Διασκεπτήριο;”

“Ατιμη κενωνία! Αλλους τους ανεβάζεις και άλλους τους κατεβάζεις στα Τάρταρα”

“Αυτό από τη Μήτση Κωσταντάρα το πήρες”

“Ναι, αλλά πάει στην περίπτωσή μου, όπως και το “Θα πάω στην Αστραλία να βρω την τύχη μου” της Βασιλειάδου”

“Καλά, καλά, τα λέμε άλλη φορά, ακούω βήματα απ'έξω”

“Αντε, καλή συνέχεια παλληκάρι μου, φιλιά στο Σεβάσμιο, όποτε θες πέρνα για κουβέντα, εγώ εδώ είμαι όλες τις εργάσιμες εκτός Δευτέρας που έχω ρεπό”

“Και που πας τις Δευτέρες”

“Θα το μάθεις στον 33ο βαθμό, μπουχαχαχαχα....ααααα, πριν φύγεις, ξύσε μου λίγο τη μύτη, με τρώει και δεν έχω πια χέρια...”


Εκείνη τη στιγμή άνοιξε η πόρτα και μπήκε φουριόζος ο Κου Κλουξ Κλάν, ή Δοκιμαστής όπως λέγεται επίσημα. Με κοίταξε λιγάκι με αμφιβολία, βλέποντάς με να ξύνω τη μύτη του κρανίου, αλλά δεν είπε τίποτα. Απλά με μπουζούριασε και πάλι, αφού μου φόρεσε το πανί στα μάτια και άρχισε να με περιφέρει στους διαδρόμους και να με ανεβάζει στις σκάλες μέχρι να βρεθούμε (όπως έμαθα εργότερα) στον προθάλαμο του Ναού (του χώρου που τελεί τις εργασίες της η Στοά). Εκεί μου ζήτησε να βγάλω το σακκάκι, τη γραβάτα, μου ξεκούμπωσε 3 κουμπιά από το πουκάμισο, μου σήκωσε το αριστερό μανίκι και το δεξί παντζάκι, μου έβγαλε το δεξί παπούτσι και με έβαλε να φορέσω ένα πασουμάκι 2 νούμερα πιο μικρό από την ποδάρα μου. Μετά με έβαλε να “κρούσω τη θύρα του Ναού” μία φορά, δυνατά.

Δεν θα υπεισέλθω στο υπόλοιπο Τυπικό που ακολούθησε κατά τη δοκιμασία μου. Εχει να κάνει με την παροχή διαβεβαιώσεων του μυούμενου ότι αποδέχεται τους Κανονισμούς της Σεπτής Στοάς, και με δεμένα μάτια βαδίζει μπροστά από τους αδελφούς του (πλέον) σε ένα συμβολικό μονοπάτι προς την αρετή και την πνευματική τελείωση, ενώ του τονίζεται ότι θα είναι επαίσχυντη πράξη οποιαδήποτε αποκάλυψη των μυστικών του τάγματος (χωρίς απειλές ή άλλες βάρβαρες διαδικασίες που γράφουν οι διάφοροι άσχετοι).


Ουσιαστικά, και πέρα από τις διαδικασίες που κάθε μία τους έχει το δικό της συμβολισμό, η μύηση έχει το συμβολισμό της γέννησης του αμυήτου σε ένα κόσμο πνευματικού φωτός, όπου ο ίδιος και με τη βοήθεια των αδελφών του, θα προσπαθήσει να τελειωθεί πνευματικά και ηθικά.


Κάποια στιγμή ο μυούμενος οδηγείται και πάλι εκτός Ναού, όπου ντύνεται κανονικά και του λύνονται τα μάτια και οδηγείται ενώπιον του Σεβασμίου για την επίσημη διαβεβαίωση. Εκεί του δίνονται και οι οδηγίες της κεράμωσης (πως να αναγνωρίζεται ως Τέκτων, δια του σημείου, της χειραψίας και της μυστικής λέξεως) και φοράει το λευκό περίζωμα του μαθητή και τα λευκά γάντια. Μετά οδηγείται στην κορυφή της στήλης του Βορρά ως τιμώμενο πρόσωπο και του δίνεται ένα ξίφος να κρατάει όσο κάθεται.

Μετά το πέρας των εργασιών, όλοι οι αδελφοί περνούν μπροστά του και του δίνουν τον τριπλό αδελφικό ασπασμό, κάνοντάς τον πλέον αποδεκτό ως αδελφό τους.


Ετσι, τόσο απλά και ωραία, έγινα Τέκτων πριν αρκετό καιρό....απεκδυόμενος τα μέταλλα (χρήματα, όπλα και αξιώματα) και βαδίζοντας εντός του Ναού ταπεινά, όπως πρέπει να πράττει κάθε άνθρωπος στη ζωή του.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΕΚΤΟΝΟΣ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

«Ο  Αλέξανδρος Τζαζόπουλος κατήγετο εκ Κωνσταντινουπόλεως και με υπερηφάνεια ανέφερεν οτι η οικογένεια του ήτο συνδεδεμένη με την Ελληνική Ορθόδοξον Εκκλησίαν και τους εθνικούς αγώνας της εις Μακεδονίαν και Θράκην. Ο εθνομάρτυς Μητροπολίτης Γρεβενών Αιμιλιανός ήτο πρώτος του εξάδελφος. Ο εκ πατρός θείος του Γεώργιος Τζαζόπουλος ήτο Μέγας  άρχων Καστρίνσιος. Ο Μητροπολίτης Δυτικής Ευρώπης Αιμιλιανός ήτο ανιψιός του. Ο πατέρας του, δικηγόρος μεγάλου κύρους, υπηρέτησε επί έτη ως πρόεδρος εφετών Κωνσταντινουπόλεως, εκ δε της θέσεως αυτής συνεργάσθη με το Πατριαρχείον και προσέφερε πολυτίμους υπηρεσίας εις την Εκκλησίαν και εγένετο δέκτης εγγράφων εκφράσεων ευγνωμοσύνης.

            Ανατραφείς μέσα εις αυτήν την Εθνικήν και θρησκευτικήν ατμόσφαιραν, ειλκύσθη από τον Τεκτονισμόν, του οποίου απέβη αρχηγός εν Ελλάδι επί σειρά ετών, αναδειχθείς εν τέλει επίτιομος ισόβιος Μέγας Διδάσκαλος των Ελλήνων Ελευθέρων Τεκτόνων.

            Ετόνιζε πάντοτε οτι αι οικογενειακαί του εθνικοθρησκευτικαί παραδόσεις ευρίσκοντο, είς πλήρη αρμονίαν και δικαίωσιν μέσα εις τον Τεκτονισμόν, ο οποίος και δια την εθνικήν Παλιγγενεσίαν είχει προσφέρει ανεκτιμήτους υπηρεσίας, συντελέσας εις την σύστασιν της Φιλικής Εταιρείας και την επιτυχία του αγώνος της, αλλά δια την Εκκλησίαν ειργάσθη μετ’ αφοσιώσεως , δεια πολλών και μεγάλων στελεχών του, πέραν του ότι σχεδόν το σύνολον των Ελλήνων Τεκτόνων είναι πιστά τέκνα της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος. Προς τούτο συντέλεσεν εις την προβολήν των εθνικών και θρησκευτικών παραδόσεων του Ελληνικού Τεκτονισμού, συγγράψας και σχετικά βιβλία. Περαιτέρω έλεγεν:

            « Ο Τεκτονισμός με θέλγει, όχι μόνον διότι εις αυτόν εθήτευσαν και θητεύουν έξοχα και προνομιούχα της ανθρωπίνης κοινωνίας πνεύματα, αλλά διότι εμπράκτως διακυρήσσει και εφαρμόζει την αδελφωσύνη μεταξύ των ανθρώπων ανεξαρτήτως των θρησκευτικών των πεποιθήσεων, ήτις  και μόνη θα σώση υπό τας παρούσας συνθήκας την προς όλεθρον βαδίζουσαν ανθρωπότητα»

            Ο Αλέξανδρος Τζαζόπουλος έκαμε τον Τεκτονισμόν προσωπικόν βίωμα. Εις μίαν στιγμήν κρίνων οτι ώφειλε να δώση ολόκληρον τον εαυτόν του εις τον Τεκτονισμόν και τα φιλανθρωπικά του έργα, παρητήθη της δικηγορίας.

            Ιδρυσε, με την συνδρομή της Στοάς «Μέλης», η οποία επί 12 έτη τον εξέλεγε παμψηφεί πρόεδρον, σειρά σχολείων νυκτερινών, δια την καταπολέμησιν του αναλφαβητισμού μεταξύ των απόρων τέκνων εργαζομένων, παρέχων αυτός, ως πρωτοπόρος, πολύ πρό της «δωρεάν παιδείας», τα πάντα δωρεάν : όχι μόνο την μόρφωσιν αλλά και τα βιβλία και τα τετράδια, επί πλέον δε και τα εργαλεία του επαγγέλματος εκάστου. Επτάμιση χιλιάδες απόρων παιδιών επέρασαν από τα σχολεία τουλ, δια τα οποία εδαπανίθησαν πολλά εκατομμύρια δραχμών, εξ εισφορών εξασφαλιζομένων υπό την θερμουργόν πνοή του Αλεξάνδρου Τζαζόπουλου. Το επίτευγμά του απετέλεσε παγκόσμιον ρεκόρ, διό και κατά το 1970, το ανακηρυχθέν «διεθνές έτος παιδείας», πολλά εδημοσιεύθησαν εις το ειδικόν σχολικόν φυλλάδιον του Υπουργείου Παιδείας περί των σχολών του «Μέλητος» και φωτογραφίαν του Τζαζόπουλου ομιλούντος προς τους μαθητάς, τιμή η οποία δεν έγινε εις καμμία άλλη ιδιωτική οργάνωσιν εκπαιδεύσεως. Επί 18  συνεχή έτη, ο Αλέξανδρος Τζαζόπουλος ευρίσκετο από 7.30 – 10.30 κάθε βράδυ, πλην των αργιών, μεταξύ των μαθητών, οι οποίοι τον εθεώρουν και τον ετίμουν ως δεύτερον πατέρα, διότι, πέραν της παραχής δωρεάν μορφώσεως, αντιμετώπιζε και τα  άλλα προβλήματα των, υγιεινής, επαγγελματικά, κοινωνικά...

            Ιδρυσε την Ελληνική Αντικαρκινικήν Εταιρίαν και μεγάλως συνέβαλε εις την ανέγερσιν του παρά την Κηφισίαν Ξενώνος απόρων καρκινοπαθ΄πων και Νοσηλευτικού Ιδρύματος, του οποίοι η λειτουργία έχει αποσπάσει τον έπαινον των αρμόδιων υπηρεσιών του Κράτους. Δια προσωπικών δαπανών εφωδίασε τους Ξενώνας με σύγχρονα μέσα ψυχαγωγίας. Εδώρησε το προσωπικόν του καινουργές αυτοκίνητο εις την Εταιρίαν και συνέβαλε κατά το ήμισυ εις την απόκτησιν νοσοκομειακού αυτοκινήτου. Ανήγειρε δια προσωπικών του δωρεών και των εισφορών των Τεκτονικών Στοών τον ωραιότατον εντός του Νοσηλευτικού Ιδρύματος ναόν των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού. Επί πέντε ώρας ημηρεσίως ήτο εις την διάθεσιν των ασθενών.

            Συνολικώς ειργάζετο επί 14 ώρας ημηρεσίως δια την εξυπηρέτησιν των οργανωτικών, μορφωτικών και Φιλανθρωπικών αναγκών του Τεκτονισμού, μέχρις ότου το σαρκίον του έφθάρη και δεν ηδύνατο πλέον να υπηρετήση το μεγάλο του πνεύμα και την μεγάλη του καρδιά. Τότε άφηκε δια κληροδοτημάτων ολόκληρον την περιουσία του εις φιλανθρωπικούς σκοπούς.

            Πέραν της αναμνήσεως του έργου του, άφηκεν συγγράματα, τα οποία διετίθεντο υπερ φιλανθρωπικών σκοπών και τα οποία θα διατηρήσουν το πνεύμα του πάντοτε ενεργόν και ζών.

            Ο Αλέξανδρος Τζαζόπουλος συνεδύασε τας ιδιότητας του καλού καγαθού ανθρώπου, του πιστού Χριστιανού και του εμπνευσμένου Τέκτονος.»

Περιοδικόν «Ιλισός», έτος 20^ον, Τεύχος 112-113, Ιούλιος- Οκτώβριος 1975, σελ: 209-212

Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ-ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΘΕΙΟΝ

Έπειτα από χιλιετίες συζητήσεων, η ύπαρξη του κακού παραμένει ένα άλυτο πρόβλημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα εκδήλωσης του κακού είναι η περίπτωση του Άλεξ, του παιδιού που εξαφανίστηκε κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες στη Βέροια. Αλλά και οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι, τα βασανιστήρια, τα εγκλήματα που αιματοκυλούν τον πλανήτη είναι επίσης εκφάνσεις του κακού.
Μπροστά σε γεγονότα όπως αυτά, αναρωτιέται κάποιος αυθόρμητα: τι είναι το κακό; Γιατί υπάρχει; Από τι καθορίζεται; Ο άνθρωπος είναι στ’ αλήθεια τόσο μοχθηρός; Και γιατί; Οι απαντήσεις είναι πολλές και όχι πάντα πειστικές. Για κάποιους φιλοσόφους, όπως για τον Σωκράτη, το κακό είναι απλώς άγνοια, η ανικανότητα κάποιου να καταλάβει τι είναι το καλό. Για άλλους, όπως για τον Χέγκελ, το κακό είναι το άλλο πρόσωπο του καλού, και, μάλιστα, είναι χρήσιμο. Πολλές θρησκείες, αντίθετα, μιλούν για ένα απόλυτο, υπερφυσικό κακό: τον διάβολο. Οι θεολόγοι όμως δυσκολεύονται να συμφιλιώσουν την ύπαρξη αυτού του κακού με έναν καλό Θεό. Διάσημο έχει μείνει το δίλημμα του έλληνα φιλόσοφου Επίκουρου (342-270 π.Χ.) για τη θεία δίκη: «Ο Θεός, ή θέλει να εξαφανίσει τα κακά και δεν μπορεί ή μπορεί και δεν θέλει ή ούτε θέλει ούτε μπορεί. Αν θέλει και δεν μπορεί, είναι ανίσχυρος: αυτή δεν είναι ιδιότητα του Θεού. Αν μπορεί και δεν θέλει είναι φθονερός, κάτι που ομοίως είναι αντίθετο στον Θεό. Αν ούτε θέλει ούτε μπορεί, είναι φθονερός και ανίσχυρος, άρα δεν είναι Θεός. Η περίπτωση του να θέλει και να μπορεί είναι η μόνη που αρμόζει στον Θεό. Από πού προέρχεται λοιπόν η ύπαρξη των δεινών και γιατί ο Θεός δεν τα εξαφανίζει;».

Στην καθημερινότητα των ανθρώπων όλα περιφέρονται γύρω από δύο λέξεις: Καλό - Κακό. Ανάμεσα σ’αυτά τα δύο υπάρχει η αρμονία και η ισορροπία. Όλα στο σύμπαν διέπονται από μια απόλυτη ισορροπία και αρμονία, τίποτα δεν είναι Κακό ή μόνο Καλό. Το Καλό και το Κακό είναι υπαρκτά μόνον μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη με ότι αυτό συνεπάγεται. Όταν αισθανόμαστε, ότι κάτι Κακό κάνουμε ή μας συμβαίνει , ας ψάξουμε βαθύτερα για τις φοβίες που κρύβονται μέσα μας, ή μέσα στους γύρω μας και ας αντιμετωπίζουμε το Καλό σαν ένα βήμα πριν την ισορροπία μας.

Το απόλυτο καλό και κακό προϋπήρχε του θεού και του διάβολου σύμφωνα με θρησκευτικές απόψεις. Κάθε πολιτισμός και κάθε θρησκεία αναφέρετε στο Καλό και το Κακό ως επακόλουθο μίας πράξης. Π.χ. το να σκοτώσουμε έναν άνθρωπο στον δικό μας πολιτισμό θεωρείται κακό, σε άλλους όμως καλό, γιατί αποκτούν την εύνοια των «θεών»… Μια δύναμη αόριστη χωρίς «κανόνες».. Ο μόνος ορισμός περί του καλού και του κακού, ο οποίος είναι σχετικά προσιτός στον άνθρωπο και στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, συγκεκριμένα στην επιστήμη της βιολογίας και δη της εξελικτικής, είναι ο εξής:

«Καλό είναι αυτό που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του δυναμικού επιβίωσης, αναπαραγωγής και προσαρμογής». Μάλιστα, υπ' αυτό το πρίσμα, η επιβίωση, η αναπαραγωγή και προσαρμογή της ομάδας, υπερτερεί αυτών του ατόμου. Με βάση τον παραπάνω ορισμό, αν και ανέφερα, ότι είναι ο μόνο σχετικά προσιτός στον άνθρωπο, οι έννοιες του καλού και του κακού δεν μπορούν πάντοτε να είναι κατανοητές στην ανθρώπινη κλίμακα, μιας και η εξέλιξη χρειάζεται τεράστια χρονικά διαστήματα για να δώσει αποτελέσματα, έτσι ώστε να πειστούμε, αν μια πράξη μας συνετέλεσε προς την κατεύθυνση της προαγωγής ή μη του εξελικτικού μας δυναμικού.

Αυτός είναι και ο λόγος, που συνήθως η κοινωνική ηθική υπερτερεί της προσωπικής, αφού κατά τη βιολογία η ζωή είναι πληθυσμιακό φαινόμενο. Βέβαια, τούτη η συνεπαγωγή είναι μια παραφθορά του παραπάνω αξιώματος, αφού η ηθική καθορίζεται από τις ανάγκες κάθε κοινωνίας, εφήμερες ή διαρκείς, και μπορεί ν' αλλάζει θεαματικά από δεκαετία σε δεκαετία, όπως όλοι μας, έχουμε λίγο ή πολύ διαπιστώσει, επομένως απέχει πολύ από το να απηχεί την εξέλιξη της ανθρωπότητας ή έστω μιας συγκεκριμένης κοινωνίας. Συνήθως, για τα μέτρα της κοινωνικής ηθικής, καλό είναι αυτό που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της ισχυρότερης κοινωνικής ομάδας ("Δίκαιον εστί το του κρείττονος συμφέρον").

Όταν η προσωπική θεώρηση περί καλού και κακού συγκρούεται με την κοινωνική, τότε μόνο δυο δρόμοι είναι δυνατοί: Η συμμόρφωση με τους κοινωνικούς κανόνες, ή η υπηρέτηση της προσωπικής θεώρησης. Στην πρώτη περίπτωση, έχουμε μια ασφαλή επιλογή, η οποία ωστόσο αφήνει την πικρή γεύση του συμβιβασμού με κάτι που δεν θεωρείς σωστό, επομένως αμφισβητεί την ίδια την έννοια της ηθικής. Στη δεύτερη, αναγκαία συνθήκη είναι το να σταθεί κανείς μπροστά στις επιλογές του, να τις υπερασπιστεί και να υποστεί τα επακόλουθα, τις όποιες συνέπειές τους.

Πέραν αυτών, όπως μας λέει και ο Άλιστερ Κρόουλυ, το Σύμπαν είναι παρανοϊκό, ή κατά τον Δόκτορα έχει τη δική του υπερβατική λογική, συνεπώς η έννοια του απόλυτου καλού και κακού στη συμπαντική κλίμακα δεν είναι προσιτή ή βατή για τον άνθρωπο. Ας μην ξεχνούμε πως σύμφωνα με τον Προαιώνιο Μύθο, ο άνθρωπος έχασε τον Παράδεισο, όταν θέλησε να αποκτήσει τη γνώση του καλού και του κακού...

Ο ορισμός, που ικανοποιεί τους πάντες είναι ο εξής: το κακό είναι το αντίθετο του καλού, δηλαδή ό,τι δεν είναι επιθυμητό. «Μην κάνεις στους άλλους αυτό που δεν θα ήθελες να κάνουν σε σένα», λέει ο χρυσός κανόνας, παρών σε όλες τις θρησκείες. Και στον Τεκτονισμό «Ό συ μισείς , ετέρω μη ποιήσεις» δηλαδή είναι κακόν ό,τι δεν επιθυμούμε για τον εαυτό μας. Και φαίνεται δύσκολο να τολμήσουμε κάποιον πιο ακριβή ορισμό. Ακόμη και η δολοφονία, το χειρότερο ίσως κακό, σε κάποιες φάσεις της ιστορίας θεωρήθηκε ως καλό. Έγιναν επίσης -και υπάρχει κίνδυνος να γίνουν και σήμερα- αιματηροί πόλεμοι που ονομάστηκαν «ιεροί». Σήμερα, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, και οπαδοί της θεωρίας της εξέλιξης προσπαθούν να μελετήσουν το κακό με τρόπο επιστημονικό, αλλά δεν αξιώνουν να καταλήξουν σε καθολικούς ορισμούς, επιδιώκουν κυρίως να καταλάβουν γιατί υπάρχει. Η ιατρική έφτασε στο συμπέρασμα ότι πολύ συχνά η βία μπορεί να οφείλεται σε νοητική ασθένεια. Ο Ιρενάους Άιμπλ Άιμπεσφελτ, ηθολόγος του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στη Γερμανία, θεωρεί το καλό και το κακό, τον αλτρουισμό και τον εγωισμό έμφυτες συμπεριφορές του ανθρώπου, αποτέλεσμα εκατομμυρίων ετών εξέλιξης. Πρόκειται για έναν συνεχή αγώνα ανάμεσα στο ένστικτο για την κατοχή και την υπεράσπιση του εδάφους μας και στο κοινωνικό ένστικτο της συνεργασίας.
Αυτές οι δύο τάσεις συνυπάρχουν στον άνθρωπο σε μια λεπτή ισορροπία, όπως έφερε στο φως και η λογοτεχνία, ξεκινώντας από το μυθιστόρημα του Λούις Στίβενσον Ντόκτορ Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντ, όπου σε ένα και μόνο σώμα συνυπάρχουν δύο ψυχές που βρίσκονται σε συνεχή διαμάχη. «Για να υπερισχύσει ο αλτρουισμός», εξηγεί ο Στέβαν Χάρναντ, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κεμπέκ στο Μόντρεαλ, «είναι ανάγκη να ικανοποιούνται οι πρωταρχικές ανάγκες, όπως το νερό, η τροφή, το κατάλυμα και η σεξουαλικότητα». Με λίγα λόγια, υπό άριστες συνθήκες είμαστε όλοι αλτρουιστές. Στις βόρειες κοινωνίες, της Ευρώπης όπου η ευημερία κατανέμεται ισομερώς και συμβαίνουν λιγότερες αδικίες, υπάρχει και λιγότερο κακό. Αντίθετα, εκεί όπου διατίθενται λιγότεροι πόροι και το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού ζει στην ανισότητα, υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο για κλοπές και εγκληματική συμπεριφορά.


Το κακό είναι σχετική έννοια.

Πολύ συχνά δεν είναι αποτέλεσμα μιας ορισμένης επιλογής, αλλά προϊόν μιας άποψης. Κάποιος διαπράττει το κακό νομίζοντας ότι πράττει άριστα. Σφάλλει, βέβαια. Ένα παράδειγμα αποτελεί η 11η Σεπτεμβρίου 2001. Ο δυτικός κόσμος περιέγραψε ό,τι συνέβη ως μια ξεκάθαρη πράξη κακού. Εντούτοις, εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο γιόρτασαν την ίδια μέρα ως τη νίκη του καλού εναντίον του «αμερικανού σατανά», όπως το είχε διατυπώσει ο θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης Αγιατολάχ Χομεϊνί. Το παράδοξο είναι ότι, πιθανώς, ακόμη και ο Μπιν Λάντεν θα είχε καταδικάσει αυτή την επίθεση με λόγια παρόμοια με του Μπους, αν την είχε υποστεί ο ίδιος.


Όλοι αισθανόμαστε καλοί

Κανείς δεν αισθάνεται κακός. Ίσως επειδή, (όπως εξηγεί ο Άλμπερτ Μπαντούρα, καθηγητής ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ,) οι ηθικοί κώδικες των ατόμων είναι πολύ λιγότερο αυστηροί από όσο νομίζαμε. Αυτό συμβαίνει επίσης γιατί ο άνθρωπος στο παρελθόν, για να επιβιώσει, αναγκάστηκε συχνά να παραβλέψει την ηθική. «Μερικές φορές η επιβίωση απαίτησε απάνθρωπες πράξεις»,( λέει ο Μπαντούρα.) Εξάλλου, (όπως υποστηρίζει ο Άιμπλ Άιμπεσφελτ,) ένα απαραίτητο βήμα είναι, για παράδειγμα, η δαιμονοποίηση του εχθρού. Για να γίνουμε σκληροί μαζί του πρέπει να πειστούμε, ότι δεν μοιάζει με εμάς, ότι είναι ένας δαίμονας, μια προσωποποίηση του κακού. Μερικές φορές αρκεί η κατάλληλη προπαγάνδα. (Ο Τζορτζ Σιλβέστερ Βίρεκ ήταν ποιητής και συγγραφέας, αλλά πάνω απ’ όλα ήταν προπαγανδιστής φιλοναζιστής, πολιτογραφημένος Αμερικανός. Στο βιβλίο του Spreading germs of hate (Σκορπίζοντας το σπέρμα του μίσους) εξηγεί ότι ) Αν δώσεις σε έναν προπαγανδιστή κάτι να μισήσει, μπορεί μέσα σε 24 ώρες να σου οργανώσει μια εκστρατεία ικανή να προκαλέσει δυνατά συναισθήματα στους περισσότερους ανθρώπους.


Άλλα Βλαβερά παραδείγματα

Άλλοι μύθοι; Ιδού: 1. Δεν είναι αλήθεια ότι το κακό είναι πάντα ηθελημένο και σκόπιμο. Φαίνεται μεν έτσι από την πλευρά του θύματος, αλλά όποιος το διαπράττει έχει πάντα μια δικαιολογία. 2. Δεν είναι αλήθεια ότι το κακό διαπράττεται για την άντληση ικανοποίησης. Κανείς δεν διαπράττει μοχθηρές πράξεις για την ευχαρίστηση ότι ενήργησε με κακία. 3. Το θύμα του κακού δεν είναι πάντα καλό και αθώο. Όπως στα διαζύγια, έτσι και στο κακό τα εμπλεκόμενα μέρη είναι δύο, το θύμα και ο θύτης. Ακόμη και οι αλήθειες τους είναι δύο. 4. Το κακό διαπράττεται από άτομα όμοια με μας. 5. Το κακό δεν είναι προπατορικό αμάρτημα και δεν είναι έμφυτο στον άνθρωπο. 6. Οι μοχθηροί άνθρωποι δεν διαπράττουν κακές πράξεις για να ενισχύσουν την αυτοεκτίμησή τους. 7. Ο χειρότερος όμως μύθος είναι εκείνος του άδολου κακού: συχνά το κακό φαίνεται δίκαιο σε αυτόν που το διαπράττει. Έτσι, λοιπόν, η κακοποιημένη γυναίκα το άξιζε, ο γείτονας είναι ταραξίας, η βιασμένη κοπέλα δεν έφερε πολλές αντιρρήσεις. Και οι επενδυτές μιας επιχείρησης, που χρεοκόπησε ήταν απλώς ανόητοι.


Ο φόβος- Μεταδοτική ασθένεια του «κακού»

Το πιο αποτελεσματικό από τα συναισθήματα είναι ο φόβος και μοναδικός σκοπός της προπαγάνδας είναι να τον προκαλέσει. ‘Όταν κάποιος ελέγχει τους ανθρώπινους φόβους, ελέγχει την κοινωνία, την έχει υπό την εξουσία του. Ο φόβος και τα συναισθήματα με τα οποία συνδέεται, επηρεάζουν από τη φύση τους την κοινωνική μας ζωή και την ψυχολογία μας, πριν ακόμη φτάσουμε στο σημείο να τα ελέγχουμε συνειδητά. Το να εμπνέουμε φόβους για πολιτικούς σκοπούς μπορεί να έχει έντονες και διαρκείς συνέπειες. Και πολύ συχνά η πολιτική, εθνική και διεθνής, αντί να μειώνει τον φόβο, τον εκμεταλλεύεται για τους δικούς της σκοπούς». «Ο φόβος συνδέεται με το ένστικτο της επιβίωσης, εμφανίζεται όποτε νιώθουμε ότι απειλούμαστε και πρέπει να αντιδράσουμε, να αμυνθούμε».
Έπειτα, ο σπόρος που έχει φυτευτεί, αναπαράγεται γίνεται μεταδοτική ασθένεια . «Ο πόλεμος είναι μεταδοτικός, επεκτείνεται από τον έναν πολιτισμό στον άλλον», εξηγεί η Μπάρμπαρα Ερενράιχ, κοινωνιολόγος του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ. «Και όταν ο κύκλος της βίας αρχίσει, δεν είναι πια εύκολο να τον σταματήσουμε». Οφθαλμόν αντί οφθαλμού! Όταν οι άνθρωποι φοβούνται, η συναισθηματική τους κατάσταση ευνοεί τις απλουστεύσεις, αποφάσεις που στηρίζονται σε στερεότυπα, συνοπτικές κρίσεις, αυτόματες αντιδράσεις που μας κάνουν να βλέπουμε στους άλλους λάθη ή σκοτεινές προθέσεις. Αυτή είναι η «κοινοτοπία του κακού», όπως την αποκάλεσε η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ. Και, δυστυχώς, το κακό δεν θέλει πολύ για να εκδηλωθεί.


Το φρένο του κακού στον εγκέφαλο

Το 1966, ο Τζιάκομο Ριτζολάτι, νευροεπιστήμονας από την Πάρμα, ανακάλυψε ότι στον εγκέφαλο υπάρχουν δίκτυα κυττάρων, οι νευρώνες, που ενεργοποιούνται, είτε όταν βιώνουμε ένα συναίσθημα, είτε όταν το παρατηρούμε στους άλλους. Η Τάνια Σίνγκερ, με τη σειρά της, απέδειξε, ότι όταν κάποιος παρακολουθεί ένα άτομο να υποφέρει, στον εγκέφαλό του ενεργοποιούνται τα ίδια κέντρα, που λειτουργούν όταν η αντίληψη του πόνου είναι άμεση. Εν ολίγοις, διαθέτουμε ένα σύστημα, που μας κάνει να υποφέρουμε όταν βλέπουμε τους άλλους να υποφέρουν. Πρόκειται για ένα είδος φρένου που μας αποτρέπει από το να προκαλέσουμε πόνο –κακό στους συνανθρώπους μας και μας παρακινεί να επέμβουμε για να τους ανακουφίσουμε. Αυτό το σύστημα είναι ενστικτώδες και δεν εντοπίζεται μόνο στους ανθρώπους. Το 1996, στον ζωολογικό κήπο Brooksfield του Σικάγο, ένα παιδί τριών ετών έσκυψε και έπεσε στο κλουβί των γοριλών, χάνοντας τις αισθήσεις του. Η Μπίντι, μια θηλυκή γορίλας, έτρεξε προς το μέρος του, το πήρε στα χέρια της και το άφησε σε σημείο, όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να επέμβουν. Το παιδί σώθηκε και η Μπίντι έγινε διάσημη. Η συμπόνια αποτελεί προϊόν εκπαίδευσης. Είναι μια ιδιότητα που χρωστάμε στον πολιτισμό μας, όπως και τόσες άλλες, που μας βοηθούν να γινόμαστε καλύτεροι. Ανάμεσά τους είναι η συναίσθηση του σφάλματος, οι τύψεις όταν παραβιάζονται οι κανόνες της συμβίωσης και η ικανότητα να συγχωρούμε όσους έχουν προβεί σε κακές πράξεις.


Ηθικό διάταγμα για το «καλό»

Επίκαιρο Ηθικό διάταγμα για το «καλό» είναι εκείνο, που ψηφίστηκε το 1993 από μια μεικτή επιτροπή της Unesco και του ΟΗΕ, αναδεικνύοντας τα πλαίσια της «νέας παγκόσμιας ηθικής». Ο τότε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ έγραψε στην εισαγωγή: «Ο κόσμος είναι το χωριό μας. Αν ένα σπίτι πάρει φωτιά, όλες οι στέγες κινδυνεύουν. Κι αν ένα μόνο αρχίσει να ανοικοδομείται, θα αποτελέσει σύμβολο. Η αλληλεγγύη είναι επιτακτική ανάγκη: ο καθένας έχει καθήκον να μοιραστεί τη γενική ευθύνη».


Ηθική συνείδηση-Επίλογος

Το 1871, ο Δαρβίνος έγραφε: «Ίσως η ηθική συνείδηση να είναι εκείνη που διαφοροποιεί περισσότερο τον άνθρωπο από τα ζώα. Αλλά δεν χρειάζεται να πω τίποτα πάνω σε αυτό, γιατί έχω ήδη αποδείξει ότι το ένστικτο της κοινωνικής ζωής είναι η πρώτη αρχή της ηθικής συγκρότησης, με τη βοήθεια των ενεργών δυνατοτήτων του πνεύματος και την επίδραση των εθίμων, και οδηγεί φυσικά στον χρυσό κανόνα: ‘‘κάνε στους άλλους αυτό που θα ήθελες να κάνουν σε εσένα’’. Αυτό είναι το θεμέλιο της ηθικής». Δεν είναι τυχαίο ότι ο συγκεκριμένος κανόνας απαντάται σε όλες τις θρησκείες και τις λαϊκές παραδόσεις.

Το κακό, είναι το καλό που αποσυντίθεται για να ετοιμαστεί για ένα ανώτερο καλό. Αυτό που τώρα είναι τυραννία, κάποτε ήταν απαραίτητο να ενώσει την ανθρώπινη κοινωνία. Το oτι ήταν κάποτε μια ιδανική κατάσταση για την κοινωνία, θα ήταν βάρβαρο και κακό τώρα. Η ηθική προοδεύει, η θρησκεία πλαταίνει με την αναπτυγμένη εκδήλωση εκείνου του στοιχείου, που είναι θείο στο ανθρώπινο γένος. Όπως για το άτομο, έτσι και για την φυλή και τον κόσμο, το κακό ρέπει προς το καλό, έρχεται μέσα στην ύπαρξη για να αποβάλλουν οι άνθρωποι, το κατώτερο καλό και να υψωθούν σε ανώτερες σφαίρες.

Το πρόβλημα του κακού, είναι πρόβλημα που έχει επιβαρύνει την ανθρώπινη σκέψη, και έχει αναπτύξει ποικίλες και αντικρουόμενες λύσεις. Για τους ορθολογιστές που δεν πιστεύουν σε τίποτε, εκτός κι αν είναι υλικό, το πρόβλημα δεν υπάρχει. Το παν στη φύση είναι αποτέλεσμα της εξέλιξης.
Η Φύση είναι τυφλή και ακατανόητη και δεν έχει επομένως αντίληψη του καλού ή του κακού, η αντίληψη ανήκει στον ανθρώπινο νου και είναι αποτέλεσμα της κοινωνικής αίσθησης και της ιδέας για τέρψη και του πόνου, που εξελίχθηκε στα ανθρώπινα όντα από μια τέλεια ευφυή φυσική διαδικασία. Και είναι οι άνθρωποι εκείνοι, που πιστεύουν ότι υπάρχει μια Ευφυΐα, που κυβερνά και εξελίσσει τον κόσμο.

Γιατί το Κακό υπάρχει; Και ποιός ο σκοπός του; Η απροθυμία των πιστών ψυχών να αποδεχθούν πως το κακό μπορεί να έχει την ύπαρξή του στο Θεό, έχει οδηγήσει σε θεωρίες που βλέπει ένα διπλό έλεγχο στο κόσμο, τον Θεό σαν Αρχή του Καλού και τον Σατανά σαν Αρχή του Κακού. Αυτοί που θεωρούν τη πίστη στην ύπαρξη μιας ευφυούς κακής δύναμης σαν προκατάληψη, βρίσκουν την καταγωγή του κακού στον άνθρωπο που καταχράται την ελευθερία του και με την επανάστασή του και την αυτοβούλησή του γεννά το κακό. Αυτή η λύση δεν λύνει τίποτε, επειδή δεν εξηγεί γιατί θα έπρεπε να ήταν εκεί η πιθανότητα του κακού. Εκτός κι αν περιορίσουμε την αντίληψή μας για τον Θεό ως πηγή και δημιουργού όλων, εκείνου από όπου όλα προέρχονται, πρέπει να παραδεχθούμε, ότι το κακό σαν μέρος της οικονομίας του κόσμου, πρέπει να έχει προέλθει από Εκείνον, όχι σαν κατώτερο καλό.

Ο Κινέζος σοφός Λάο Τσε έλεγε :

<< Υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στο ΝΑΙ και το ΟΧΙ; Ή μήπως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο καλό και το κακό; Θ’ πρεπε άραγε να φοβάμαι ό,τι φοβούνται οι άλλοι; Τι ανοησία! Η επάρκεια και η έλλειψη φυτρώνουν μαζί, η δυσκολία και η ευκολία συμπληρώνουν η μία την άλλη, το μακρύ και το βραχύ ισορροπούν το ένα στο άλλο, το ψηλό και το χαμηλό αναπαύονται το ένα στο άλλο. Αλλά και το εμπρός και το πίσω ακολουθούν το ένα το άλλο>>.